Het is 13 april, start van de Ramadan. De zon brandt op het binnenplein van JC De Branderij van JES Antwerpen. Om de hoek zie ik Jamal Kasmi, een vrolijke stuiterbal die bol staat van energie. Hij neemt me mee naar de keuken waar hij 800 eieren aan het koken is om uit te delen bij Al Ikram vzw. In zijn drukke schema vindt hij tijd om te praten over het belang van vrijwilligerswerk.

Jamal, hoe ben je bij JES terecht gekomen?

Anderhalf jaar geleden stopte ik met mijn job op een school. Achteraf gezien was dat niets voor mij. Daarna kwam ik Rachid tegen die hier ook werkt en hij zei dat er een vacature openstond bij JES. Ik solliciteerde en werd opgebeld voor een gesprek. Maar ik was op dat moment met vakantie in het buitenland. Toen ik terug in België was mocht ik toch nog op gesprek en kreeg ik de job als vindplaatsgericht jeugdwerker. Het was meteen een uitdaging want ik sta op Bisthovenplein in Deurne. Een moeilijke buurt waar we vaak in de clinch liggen met politie.

Jij zit geen seconde stil, altijd druk in de weer, waar ben je momenteel mee bezig?

Samen met vrijwilligers en jongeren van JES zijn wij voedselpakketten aan het maken voor de Iftar. Wij maken een pakket met een hardgekookt eitje, een stukje kaas, dadels, zout en vijgen. Wij gaan die straks uitdelen bij Al Ikram. Dat is een vzw die zich onder andere bezighoudt met voedselbedeling.

Wat betekent vrijwilligerswerk voor jou?

Vrijwilligerswerk betekent voor mij enorm veel. Ik haal voldoening uit werken met vrijwilligers omdat je, als is het maar voor één iemand, een wereld van verschil kan maken. Het is mooi om te zien dat ik jongeren die het moeilijk hebben een doel kan geven door hen in te schakelen als vrijwilliger bij JES. Als je dan ziet dat ze op het ‘juiste’ pad blijven, weg van criminaliteit, dan is mijn missie geslaagd. Daar haal ik energie uit.

Tijdens de coronacrisis is werken met jongeren een uitdaging. We moeten in kleinere groepen werken, maar ik zie dit als een voordeel. Nu kan ik vrijwilligers inzetten om mee activiteiten te begeleiden. Als ik dan zie dat ze dit graag doen en goed kunnen staan we weer een stap verder.

Welke rol speelt vrijwilligerswerk in de stad?

Je geeft jongeren in de eerste plaats een bezigheid. Ze kunnen helpen, iets goed doen en worden daardoor niet langer gereduceerd tot ‘hangjongeren’. Het zorgt ook voor een zekere samenhorigheid als je jongeren samen aan een project laat werken. Ze leren nieuwe mensen kennen, je hebt een gemeenschappelijk doel. Vooral dat laatste is belangrijk, je geeft een doel. Als jeugdwerker op Bisthovenplein heb ik met mijn eigen ogen gezien wat vrijwilligerswerk doet bij jongeren. Ik heb hen op sleeptouw genomen, hen geïntroduceerd in nieuwe projecten, hen die bezigheid gegeven. Sindsdien gaat het al veel beter met de buurt.

Het fijne is ook dat ze inzien dat je als vrijwilliger een centje kan bijverdienen. Het is niet zo dat jongeren enkel vrijwilliger worden voor het geld, maar het is wel dat extra duwtje in de rug.

Ik heb nog een leuk voorbeeld. Eén van onze vrijwilligers zat in een zwaar conflict met de directeur van zijn school. Op een dag waren we met een paar jongeren, waaronder hij, voedselpakketten aan het verdelen aan het centraal station. Plots stond de directeur van zijn school een beetje verderop, hij wandelde voorbij en herkende de leerling. Je zag aan zijn gezicht dat hij verbaasd was dat hij dit soort vrijwilligerswerk doet. Sindsdien is de storm op school gaan liggen. De directeur leerde zijn leerling op een andere manier kennen en op dat eigenste moment verviel de verhouding directeur-leerling. Prachtig om te zien.

Jonge vrijwilligers met hun animatordiploma

Als jeugdwerker op Bisthovenplein heb ik met mijn eigen ogen gezien wat vrijwilligerswerk doet bij jongeren. Ik heb hen op sleeptouw genomen, hen geïntroduceerd in nieuwe projecten, hen die bezigheid gegeven. Sindsdien gaat het al veel beter met de buurt.

Jamal en één van de vaste vrijwilligers

Ik observeer en ik werk vanuit mijn buikgevoel. Ik ben een jongen van de straat, geen jongen van de school. Dat maakt mij heel erg goed in het werkveld want ik begrijp de jongeren.

Hoe werk je als professional met vrijwilligers?

Ik observeer en ik werk vanuit mijn buikgevoel. Ik ben een jongen van de straat, geen jongen van de school. Dat maakt mij heel erg goed in het werkveld want ik begrijp de jongeren. Ik begrijp hun frustraties, de nood aan fysiek en mentale ruimte, het belang van publieke ruimte. Dat zorgt voor een band. Het is belangrijk dat zij een plek hebben waar ze zich veilig voelen, zichzelf kunnen zijn. Voor mij werkt dat het beste om hen mee te betrekken in het vrijwilligersverhaal.

Doordat ik hen observeer, zie ik ook hoe getalenteerd alle jongeren zijn. Ik probeer die talenten dan ook te stimuleren. Als iemand graag kapper wil worden dan laat ik die inzien dat je een tondeuse van €50 kan kopen en je na 5 kappersbeurten het er al uit kan halen. Dit is heel eenvoudig uitgelegd maar op deze manier toon je aan jongeren dat er steeds opties zijn om talent te ontwikkelen. Met een beetje creativiteit kom je al ver.

Welke rol vervult JES hierin?

JES zorgt voor een veilige omgeving waarin jongeren de kans krijgen hun talenten te ontwikkelen. Jongeren mogen pas vanaf hun 16 klaargestoomd worden om animator te worden, bepaalde cursussen te volgen enzovoort. Als ik merk dat iemand van 14 klaar is om animator te worden, vind ik dat zij de kans moeten krijgen dit te doen, ook al zijn ze nog niet oud genoeg. JES geeft hen die kans via de assist animatorcursus en dat is mooi om te zien. JES werkt ook zeer verbindend in de stad en bouwt aan een netwerk waar de jongeren zich dan weer voor kunnen engageren.

Interview afgenomen door Leen De Schutter

antwerpenparticipatieblogdeurne